Yvonne Rainer (1934 - )

Yvonne Rainer was een van de motoren achter de Judson Dance Theater, een avantgardistische voorhoede in de Amerikaanse danswereld van de jaren 1960. Rainer is bekend om haar benadering van het lichaam als de bron van een oneindige verscheidenheid van bewegingen en niet als de leverancier van emotie of drama. Veel van de elementen die ze gebruikt, als herhaling, patroonvorming, taken en spelletjes, werden later standaard elementen van de (post)moderne dans.

In haar vroege dansen is Rainer gericht op geluiden en bewegingen, in willekeurige combinaties. Geïnspireerd op het idee van ‘kans’ creërde Rainer choreografieën met een combinatie van klassieke danspassen in contrast met alledaagse beweging. Ze gebruikt veel herhaling, en geluiden geproduceerd met/binnen het lichaam van de danser.

Ordinary Dance (1962) is een combinatie van beweging en verhaal waarin eenvoudige bewegingen worden herhaald terwijl Rainer een poëtische autobiografie ten gehore brengt. Een kenmerk van Rainers werk was haar fascinatie voor het gebruik van niet in dans getrainde performers. We Shall Run (1963) is een stuk, met twaalf mensen gekleed in normale kleding, die rondrennend over het podium diverse vloerpatronen creëren. Slechts enkele van hen waren dansers.

Een keerpunt kwam in 1964, wanneer, in een poging om de bewegingen van hun expressieve kwaliteiten te strippen, Yvonne Rainer zich wendt tot spelstructuren om materiaal te creëren. Alle beweging werd functioneel, direct en voor zo ver mogelijk niet gestyleerd. Ze wilde het drama uit de dans te verwijderen, en de rol van entertainment bevragen. Ze koos voor neutraliteit in haar dansen, waarbij het doel het presenteren van de aanwezigheid van het menselijk lichaam en zijn bewegingen is. In 1965 formuleert Rainer haar "No Manifesto', waarin zij stelling neemt tot de demystificatie van de dans.

Deze reductie van dans tot haar essentie vond een hoogtepunt in Rainers meest beroemde stuk, Trio A (1966), oorspronkelijk deel uit van een groter werk, getiteld The Mind Is a Muscle. Trio A is een korte dans die bestond uit een lange frase. In Trio A verwijdert Rainer esthetische elementen uit de dans, terwijl de techniek achter de prestaties behouden bleef. Niet eenvoudig, maar een veeleisend werk, zowel om naar te kijken als om uit te voeren. Ze onderzocht de dynamiek van herhaling, de distributie van energie en frasering. De beweging bestond uit taakgerichte acties, met neutrale nadruk op prestaties en zonder interactie met het publiek. De danser zoekt nooit oogcontact met haar publiek. De eerste keer dat het stuk werd opgevoerd was binnen The Mind Is a Muscle en werd uitgevoerd in een reeks van drie gelijktijdige solo's door Rainer, Steve Paxton, en David Gordon.  Trio A werd op grote schaal aangepast en geïnterpreteerd door andere choreografen.